Каб больш было беларускасці

У год малой радзімы я выдаў кніжку «Магіляўчане». У ёй — публіцыстыка, проза, крытыка — усё пра Магілёў і магілёўцаў. З 80 старонак 50 — на беларускай мове.

Эпіграфам узяты верш-шэдэўр Пысіна «Магілёўская гаворка», у якім ёсць радкі:

Не пазнаю вас у маўчанні,
Сябры мае — магіляўчане.
Ды ўсюды з вамі ў звонкім ззянні
Ёсць слова дарагое — сянні.
Цікавыя звесткі ёсць у нарысе пра вёску Грузаўку, якая стала ўжо вуліцай Краснапольскай, ва ўспаміне аўтара пра пасляваенны Магілёў. Ёсць нарысы пра магіляўчан-франтавікоў — сяржанта Мікалая Малышава, абаронцу Магілёва летам 1941, М.Я. Сяргеева, друкара А.І. Пячорына. Змешчаны чатыры артыкулы пра кнігі магілёўцаў аб Магілёве, хроніка літаратурнага жыцця «Пысінская школа прыгожага беларускага пісьменства на Магілёўшчыне», публіцыстычны артыкул «Беларус той — хто гаворыць па-беларуску».
Прыцягвае ўвагу чытача і нарыс «Малая радзіма ў паэзіі Івана Пехцерава». Кніга добра ілюстравана. Сярод фотаздымкаў ёсць рэдкі, 1912 года, на якім мы бачым 26 жыхароў Грузаўкі пачатку дваццатага стагоддзя.
Мяне вельмі непакоіць, што ўсе да аднаго чыноўнікі Магілёва гавораць толькі па-руску, дакументы яны зацвярджаюць толькі на рускай мове, шыльды ў горадзе пераважна на рускай мове, аб’явы і ў СМІ, і на слупах паўсямесна толькі на рускай мове, гамонка людзей на вуліцах і ў транспарце пераважна рускамоўная, зрэдку, як выключэнне, трасянка. І ніводнай беларускамоўнай газеты.
Мяне хвалюе, што на магілёўскіх кладах надмагільныя пліты маюць надпісы толькі на рускай, польскай і яўрэйскай мовах, а беларускамоўных — лічаныя адзінкі. І я ў год малой радзімы ў сваёй вёсцы Радзішына на Шклоўскай зямлі струхнелыя помнікі бацьку, маці, бабулі і брату замяніў на новыя з карэльскага граніту. І на ўсіх тэксты на роднай матчынай мове. Спадзяюся, што нехта з маіх землякоў і чытачоў гэтай нататкі возьме прыклад з мяне. Я цвёрда перакананы, што беларус — той, хто гаворыць па-беларуску. Я ганаруся тым, што я беларус і хачу ім застацца.
Віктар АРЦЁМ’ЕЎ,
г. Магілёў